Психотроптық және психоактивті заттар
Психотроптық зат – адамның орталық жүйке жүйесіне әсер ететін зат. Психоактивті зат (ПАЗ) – тәуелділік қасиеттеріне ие және тәуелділік синдромын тудыруы мүмкін психотроптық зат.
ПАЗ бір рет қабылданғанда оң эмоционалдық сезімдер тудыруы мүмкін, ал жүйелі түрде қолданылғанда физикалық және психикалық тәуелділікке әкеледі.
Тәуелділік синдромы – бұл физиологиялық, мінез-құлықтық және когнитивтік құбылыстардың жиынтығы, онда ПАЗ немесе заттардың белгілі бір тобы, не мінез-құлық үлгісі науқастың құндылықтар жүйесінде басты орын алады. Бұл – генетикалық, биологиялық, психоәлеуметтік факторлардың және қоршаған ортаның әсерінен туындаған мінез-құлықтық бұзылыстар кешені арқылы көрінетін созылмалы ауруларға ұқсас ми ауруы.
Тәуелділік синдромы (ТС) белгілі бір затқа қатысты «химиялық» (мысалы, никотин, алкоголь, кофе, тұз, қант), заттар тобына (мысалы, опиоидтық есірткілер, стимуляторлар, транквилизаторлар), немесе әртүрлі фармакологиялық тұрғыдан психоактивті заттармен байланысты болуы мүмкін (МКБ-10 анықтамасы бойынша), немесе құмар ойындар, әлеуметтік желілер, сауда, видеойындар, шамадан тыс тамақтану/ашығу сияқты мінез-құлық түрлеріне қатысты «химиялық емес» тәуелділік болуы мүмкін.
Қалай шешуге болады?
Тәжірибе
Жанама әсерлер мен өзара әрекеттесулер туралы ескерту
Заттарды тестілеу пункттерін құру
Жоғары дозалар туралы ескерту
Емдеу
Опиоидты агонистерді қолдау терапиясы
Есірткіні қауіпті пайдалану туралы ақпарат
Тәуелділікке қарсы бағдарламаларды бақылау және бейімдеу
Қолдау
Қайталанулар мен асқынулардың алдын алу
Детоксикация және оңалту бағдарламалары
Психологиялық және құқықтық көмек
Қалай шешуге болады?
